|
|
|
Akarsu sporları 1800'lerde kano ve kayak ile başlar. Bireysel çabalarla
gelişen bu sporların kitlelere yayılması ise rafting ile olmuştur.
Akarsu, yatağı içinden geçerken çeşitli doğal engelleri geçmek
zorundadır. Bu engeller büyüklü, küçüklü kaya parçaları bazen de ağaç
gövdeleridir. Su kimi zaman da yüksekçe yerlerden dökülerek yoluna devam
eder. Suyun yolunu kesen bu engeller genel akışın hızını ve yönünü
etkiler, suda türbülanslar, dalgalar ve akışta ani süratlenmeler
oluşturur. Akarsu sporlarında, bu tür beyaz ve köpüklü görüntüler
sergileyen bölgelere "Rapid" (Şarlak) adı verilir. Akarsulardaki rapid
ve çağlayan gibi engeller, zorluk derecelerine göre uluslararası
standartlarda sınıflandırılır. |
|
 |
|
Klas1: Çok basit akıntı. Suda hiçbir çalkalanma yoktur, son
derece sakin bir biçimde, köpüklenme yapmadan akar.
Klas2: Basit rapidler. Akıntı azdır. Suyun akışı ve küçük
engeller hafif dalgalanmalar oluşturur. Bunlar hiç bir tehlikesi olmayan
basit geçişlerdir.
Klas3: Orta zorlukta rapidler. Nehir buralarda, yüksek
sayılabilecek dalgalar oluşturur. Dalga boyu bir metreye varır. Rapidin
arkası durgun ve görüş alanı içindedir.
Klas4: Zor rapidler. Rapidin başlangıcından bitişini görmek her
zaman mümkün olmaz. Akıntı, oldukça büyük ve karışık dalgalar oluşturur.
Su altı ve su üstü engelleri bulunur. Emniyet için kıyıda kurtarma
ipiyle ekibin olması gerekir.
Klas5: Çok zor rapidler. Su bazen çavlanlar bazen de çok büyük
dalgalar oluşturur. Dalga boyu 5 metreye varabilir. Her taraf bembeyaz
köpük içindedir. Dar geçişler olabilir. Bu bölgelerden geçiş için çok
deneyimli olmak, zor durumlarda neler yapılacağını iyi bilmek gerekir.
Emniyet sistemi kurmadan bu sulara girmek son derece risklidir.
Klas6: Geçilemeyecek kadar zor rapidler. Nehir buralarda ya
metrelerce yukarıdan dökülür. Ya da art arda bir dolu engele rastlayarak
çok türbülanslı ve dalgalı bir bölge oluşturur. |
|
|
|
Rafting, Raft adı verilen botlarla yapılır.
Bu botlar, Amerika'da, önceleri (1900'ların başında) akarsularda güvenli
olarak yük taşımakta kullanılıyormuş. Raft, her türlü akarsuda hareket
edebilecek yapısı ve yapıldığı sağlam malzeme nedeniyle akarsu
taşımacılığında tercih ediliyor. II.Dünya savaşı sırasında çıkartma
amaçlı olarak kullanılan botlar diğer ülkelerin de dikkatini çekiyor ve
yaygın olarak kullanılmaya başlanıyor. Spor amaçlı kullanım da yine
Amerika'da başlıyor. Keşif amaçlı akarsu yolculukları ve çeşitli
etkinlikler yapmak üzere kurulan bir kulüp 1973 yılında "Sobek
Expedition" adını alarak dünyanın çeşitli ülkelerinde keşifler yapmaya
başlıyor. Çoruh'u da 1982'de ilk bu ekip geçiyor.
Dünyada iki tip raft kullanılıyor. Birincisi daha çok Amerika'da, büyük
nehirlerde yük taşıma amacıyla kullanılanlar. Bu botlar bir kişi
tarafından yönlendirilebiliyor. Kullanım prensibi kürekli bir sandalla
aynı. Bot, kenarlarına bağlı üçer metrelik küreklerle istenildiği gibi
yönlendirilebiliyor. Bunlarla iki tona kadar yük taşımak mümkün. Son
yıllarda bu botlarda yolcu taşımacılığında, daha çok da turizm alanında
kullanılmaya başlandı. Bu türde, botta bulunan yolcular hiçbir şeye
karışmaz. Yönetim tamamen kürekleri kullanan rehberdedir. İkincisinde
ise botta bulunan herkes kürek çeker. Sabit bir kürek yeri yoktur ve
kürekçiler botun kenarlarına oturarak kürek çekerler. Bunlarda rehber
arkadadır. Diğer kürekçileri komutlarla yönlendirerek botu idare eder.
Türkiye'de de bu sistem kullanılmaktadır. Rafting deneyimli rehberlerin
idaresinde yapıldığında son derece kolay ve güvenli bir doğa sporudur.
Klas 4 veya 5 zorluğunda bir nehri kano veya kayak gibi araçlarla geçmek
için yıllar sürecek bir eğitime gereksinim duyulurken, raftingle
deneyimli rehberler yönetiminde, bir kaç saatlik birifing ve ufak bir
acil kurtarma provası sonrasında sağlıklı herkes geçebilir.
|
|
|
